Może być wynikiem przejściowego lub trwałego wypadania włosów (ang. effluvium) na ograniczonej powierzchni lub obejmującego całą owłosioną skórę głowy (a niekiedy i inne okolice owłosione). W części przypadków łysienie jest przemijające, tj. ustępuje po usunięciu przyczyny wywołującej, w części zaś ma charakter postępujący, jak np. łysienie androgenowe oraz łysienie w chorobach skóry prowadzących do bliznowacenia.
Najczęstsze choroby skóry głowy:
• grzybica,
• uwarunkowania genetyczne:
• bliznowacenie skóry głowy w przebiegu chorób takich jak: postać ogniskowa tocznia rumieniowatego (DLE), twardzina ograniczona, liszaj płaski,
• łysienie androgenowe
Przyczyny łysienia:
• Choroby zakaźne - ostre choroby gorączkowe, kiła wtórna;
• Choroby układowe - choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty, łysienie plackowate)c choroby tarczycy;
• Po zażywaniu niektórych leków, wywołane najczęściej środkami cytostatycznymi i immuosupresyjnymi,
• Mechaniczne - łysienie wskutek naciągania włosów uczesaniem, wyrywanie włosów
• Toksyczne - zatrucie talem i innymi metalami ciężkimi,
Łysienie u mężczyzn
Łysienie androgenowe, czyli łysienie typu męskiego, jest najczęstszą postacią łysienia i stanowi 95% wszystkich przypadków. Jest uwarunkowane genetycznie, co oznacza, że nasze włosy mogą zachowywać się podobnie do włosów naszych rodziców.
Objawy
Łysienie typu męskiego polega zazwyczaj na cofaniu się linii włosów na skroniach i czole. Powstają tzw. zakola w okolicy kątów czołowych, pojawia się przerzedzenie na szczycie głowy, które stopniowo prowadzi do powstania okrągłej łysinki zwiększającej swoje rozmiary. Obie te zmiany mogą występować równocześnie.
Ten typ łysienia występuje u ponad 80% mężczyzn. Co trzeci mężczyzna pomiędzy 25 a 40 rokiem życia obserwuje łysienie o różnym stopniu nasilenia. Pośród 50-latków ponad połowa utraciła już włosy (TNS OBOP, 2003).
Łysienie u kobiet
Łysienie androgenowe dotyczy również kobiet i występuje u około 60% kobiet przed 60 rokiem życia. Łysienie androgenowe kobiet występuje najczęściej pod postacią przerzedzenia rozlanego, obejmującego całą górną powierzchnię głowy. Znacznie rzadziej występuje u kobiet łysienie analogiczne do męskiego. U kobiet nie obserwujemy nigdy całkowitego wyłysienia w tym mechanizmie.
Objawy
Proces łysienia może przebiegać niezauważalnie, ale może również doprowadzić do znacznego przerzedzenia włosów w całej okolicy ciemieniowo-szczytowej. Ważne jest zwrócenie uwagi na współistnienie innych objawów takich jak np. trądzik, co powinno skłonić do przeprowadzenia dokładnych badań hormonalnych w celu wykluczenia ewentualnej patologii układu dokrewnego (np. wrodzony przerost nadnerczy, zwyrodnienie torbielowate jajników). Podwyższone stężenie androgenów w osoczu może być pochodzenia jajnikowego, nadnerczowego, a także spowodowane lekami (np. tabletki antykoncepcyjne zawierające gestageny o działaniu androgennym). Występuje w przypadku otyłości, niedoczynności tarczycy, hiperprolaktynemii.
Łysienie plackowate
Występuje rzadko, stanowi ok. 1% przypadków. Jest to choroba o podłożu autoimmunologicznym, organizm zwraca się bowiem sam przeciwko sobie. Ten typ łysienia dotyka najczęściej młodych mężczyzn, kobiety oraz dzieci i jest prawdopodobnie uwarunkowany rodzinnie.
Przyczyny łysienia plackowatego:
• Czynniki dziedziczne
• Immunologiczne uwarunkowania łysienia plackowatego
• Obecność wewnątrzustrojowych ognisk zakażenia
• Współistnienie schorzeń atopowych lub autoimmunologicznych (bielactwo, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, anemia złośliwa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, toczeń rumieniowaty)
• Częstsze występowanie u osób z zespołem Downa
• Zaburzenia psychiczne
Objawy łysienia plackowatego
Objawy przybierają postać przypadkowych rozrzuconych ognisk owalnego kształtu, całkowicie pozbawionych włosów. Z czasem obszary te powiększają swoje rozmiary, zwiększa się również ich liczba. Niekiedy łysienie plackowate może przybrać postać uogólnioną, doprowadzając do utraty włosów na całym ciele. Czasami dochodzi do samoistnego wyleczenia. Stosunkowo rzadko występujące odmiany łysienia plackowatego to alopecia totalis utrata wszystkich włosów w obrębie głowy oraz alopecia universalis utrata włosów na całym ciele.
