Zmiany pigmentacyjne
Czym są przebarwienia?
Przebarwienia to plamki ciemniejsze od otaczającej je zdrowej skóry. Ciemnych plam na skórze bardzo trudno się pozbyć. Piegi i ciemne plamy powstają w podobny sposób, wskutek zaburzeń w produkcji barwnika w komórkach skóry zwanych melanocytami. O ile jednak piegi dodają uroku, o tle większe przebarwienia zdecydowanie szpecą. Sprawiają, że cera wygląda gorzej, starzej. Mogą pojawić się na czole, nosie, policzkach, dłoniach i dekoldzie rzadziej na żuchwie. W skrajnych przypadkach może dochodzić do przebarwień w formie pasów w środkowej części twarzy. Dotyczy to 90 % kobiet po 50 roku życia.
Skąd biorą się przebarwienia?
Przebarwienia powstają najczęściej wskutek takich przyczyn jak:
• Zmiany zapalne skóry, głównie przy cerze trądzikowej skłonnej do wyprysków
• Promieniowanie słoneczne UV, zwłaszcza mocne intensywne opalanie się nie tylko na słońcu ale także w solarium
• Choroby wątroby
• Niedoczynność nadnerczy
• Nadczynność tarczycy
• Działanie substancji fitotoksycznych lub fotoalergizujących, znajdujących się w lekach kosmetykach mydłach
• Zmiany hormonalne:
- ciąża
- stosowanie doustnej antykoncepcji
- stosowanie zastępczej terapii hormonalnej
- okres menopauzy
- inne kuracje hormonalne
Profilaktyka
Podstawowym czynnikiem przy leczeniu przebarwień jest ochrona przeciwsłoneczna. Skóra powinna być chroniona przed promieniami UVB i UVA poprzez stosowanie zewnętrznych odpowiednio do tego przeznaczonych preparatów, noszenie odzieży osłaniającej ciało oraz unikanie ekspozycji skóry na silne promieniowanie słoneczne w godzinach południowych.
Rodzaje przebarwień
Dla potrzeb klinicznych istotna jest głębokość umiejscowienia barwnika. Informacja ta ma
niebagatelne znaczenie dla wstępnej oceny efektywności prowadzonych przez lekarzy terapii. W zależności od głębokości gromadzenia barwnika wyróżniamy przebarwienia:
• naskórkowe
PIEGI: są to wyraźnie odgraniczone od otoczenia żółto-brunatne lub brunatne plamy wielkości 1-5 mm. Występują na skórze odsłoniętej / twarz, przedramiona, dekolt, kark/ . Pierwsze piegi pojawiają się we wczesnym dzieciństwie ok.5-6 roku życia. Po kontakcie ze słońcem ciemnieją , zimą natomiast są dużo jaśniejsze. Występowanie, ilość i intensywność piegów jest uwarunkowana genetycznie. Melanocyty tworzą w piegach melaninę dużo szybciej niż w skórze nieprzebarwionej.
MELASMA (OSTUDA, CHLOASMA): symetryczne przebarwienia obejmujące czoło, policzki, ok. uszu, wargi, brodę. Najczęściej występuje w ciąży oraz u kobiet stosujących doustne leki antykoncepcyjne. MELANOZA RIEHLA: zmiany te występują u kobiet w wieku 30-50 lat. Klinicznie objawiają się licznymi siateczkowatymi przebarwieniami. Występują na skórze bocznych powierzchni szyi, dekolcie.
PLAMY SOCZEWICOWATE: na skórze twarzy, dłoni, przedramion i grzbietach dłoni pojawiają się dobrze odgraniczone od otoczenia jasno- lub ciemno brązowe plamy. Swoim wyglądem przypominają piegi. Od piegów plamy soczewicowate różnią się większymi rozmiarami, bardziej ostrym odgraniczeniem od skóry nieprzebarwionej oraz występowaniem również w miejscach nie narażonych na ekspozycje na słońce
• skórno-naskórkowe (mieszane) – cechy przebarwień naskórkowych i skórnych.
• skórne - Melanina zlokalizowana w makrofagach okołonaczyniowych w warstwie brodawkowej
Sposoby usuwania przebarwień
• Laseroterapia
Do usuwania zmian pigmentowych na skórze takich jak przebarwienia, plamy posłoneczne, plamy starcze i wątrobowe, ostuda czy zwykłe piegi polecana jest laseroterapia. Rozproszona wiązka światła równomiernie krótkimi impulsami naświetla powierzchnię skóry, co odczuwane jest jako chwilowe zapieczenie. Przebarwienia początkowo ciemnieją, a następnie ulegają wchłonięciu i znikają praktycznie bez śladu.
• Krioterapia
Terapia zimnem daje satysfakcjonujące wyniki w leczeniu plam soczewicowatych, brodawek łojotokowych i starczego rogowacenia naskórka.
• Zabieg Cosmelan
Obecnie najskuteczniejsza metoda usuwania przebarwień. Zawiera czynniki rozjaśniające o natychmiastowym działaniu. Nie posiada substancji o działaniu keratolitycznym.
